Raadslid in Ouderkerk

Vanaf november 2009 publiceer ik mijn weblog op de site van de PvdA Ouderkerk, www.ouderkerk.pvda.nl

Wanneer je plechtig belooft dat je een embargo niet schendt en dat zelfs met je handtekening bezegelt, dan moet je dat natuurlijk ook niet dóen. Zeker niet als Kamerlid. Doe je dat dan toch, wie garandeert dan dat je een volgende keer wél goed met een embargo om gaat? Nee, het was niet netjes van het Kamerlid Paul Tang om de begroting naar de pers te lekken, en slecht voor zijn reputatie.
Beetje dom ook, als er met koeieletters PvdA op de stukken staat. Dan wordt het aantal verdachten wel erg klein en de pakkans navenant groot.
Maar als je niet tekent voor een embargo, mag je als Kamerlid of gemeenteraadslid dan lekken naar de pers? Dat hangt er een beetje van af. Als er een hoger politiek of maatschappelijk doel mee is gediend, en als de schade die kan ontstaan als gevolg van het lekken, niet al te groot is, heb ik daar niet zo’n moeite mee. Doe het dan wel slim, slimmer dan Tang in ieder geval. En doe het niet te vaak, dan neemt de pers je ook niet meer serieus. Gedoseerd druppelen dus. Dat kan ook heel effectief zijn.

Een gemeentelijke herindeling ligt nu al gevoelig in de Krimpenerwaard, maar het wordt nog veel gevoeliger. Het sluitstuk van het proces is de naam van de nieuwe gemeente. Bodegraven en Reeuwijk laten vast een voorproefje zien van wat ons te wachten staat.
De twee gemeenten, die op 1 januari 2011 samengaan, komen er samen niet uit, zie ik op RTV West. Alle varianten zijn door Bodegraven geblokkeerd. En als ze niet tot overeenstemming komen, krijgt de nieuwe gemeente de naam van de grootste partner. Dat is wettelijk zo geregeld. Bodegraven dus, in dit geval.
Het ligt natuurlijk voor de hand om onze nieuwe gemeente simpelweg ‘Krimpenerwaard’ te noemen, maar daar is niet iedereen daar gelukkig mee. Dus stel dat wij er in de Krimpenerwaard ook niet uitkomen, en die kans bestaat, wat dan?
In de K5-variant is Nederlek de grootste en dan wordt dat de nieuwe naam. Maar ik hoor de terechte verontwaardiging in de dorpen aan de Hollandsche IJssel en de Vlist al. Hebben we net de andere ruzies bijgelegd, begint het volgende gedonder weer. Een nieuwe reden om Nederlek maar los te laten? In een K4-constellatie is Schoonhoven de grootste. Dat zouden ze wel leuk vinden daar, in de enige echte stad: de Krimpenerwaard als Groot Schoonhoven. Maar willen wij in Ouderkerk dat wel? Om nog maar te zwijgen over Bergambacht, dat zichzelf graag ziet als de centrumgemeente van het gebied.
Over de K6-variant zeg ik maar even niks, die wil ik voorlopig nog niet serieus nemen.
Tja, naamgeving – het maakt altijd emoties los. We krijgen er ook op andere gebieden mee te maken. Het nieuwe pronkstuk van Gouderak heeft nu nog de werktitel MFGG, maar hoe moet het multifunctioneel gebouw straks gaan heten? Vragen we het via een prijsvraag aan de bevolking, of gaat de raad brainstormen? En de Zellingwijk, als daar weer huizen staan? Worden de oude namen IJssellaan, Zellingweg, Waalplein en Havenstraat in ere hersteld, of gaan we op de moderne toer en geven we de straten de namen van de fauna in en bij de rivier: Kokmeeuw, Karper?
Ik heb zelf wel ideetjes. De Krimpenerwaard moet gewoon Krimpenerwaard blijven, ook als gemeente. Het MFGG mag van mij de naam van oud-burgemeesterHuurman krijgen. Het gebouw staat tenslotte al aan de J. Huurmanlaan en de man wordt door het dorp nog altijd herinnerd als de ‘bouwburgemeester’ van Gouderak. Dankzij hem kwamen dingen als het Dorpshuis, het Baken, het Groene Kruisgebouw en het zwembad van de grond. Het MFGG misstaat niet in dat rijtje.
En wat betreft de Zellingwijk: daar mag de belangrijkste straat worden vernoemd worden naar Ad Melkert, de man die het van alle Gouderakkers uit de historie het verst heeft geschopt in de wereld. Hij schurkt in New York tegen de hoogste baas van de Verenigde Naties aan, doet nu levensgevaarlijk werk als VN-afgezant in Irak en daarvoor zette hij zich in voor de ontwikkelingslanden, heeft als minister veel sociale wetgeving tot stand gebracht (kijk hier maar eens) en is de bedenker van de Melkertbaan, waar veel scholen met inmiddels onmisbare conciërges nu nog dankbaar de vruchten van plukken.
En, niet onbelangrijk: vanuit zijn ouderlijk huis aan de Veerstraat keek hij uit op de Zellingwijk. Als iemand recht heeft op een eigen straatnaam, dan is hij het wel. Het zou een mooi eerbetoon zijn van het dorp aan zijn belangrijkste zoon.
En als er dan nog een straat over is, krijgt die de naam van Jan Pronk. Géén Gouderakker, zélfs geen kind van de Krimpenerwaard, maar wél de man die er hoogstpersoonlijk voor zorgde dat de Zellingwijk kon worden schoongemaakt. Dat mag ook wel beloond worden.

Het klopt, ik héb het gezegd.
Tot mijn verrassing lees ik vanmiddag in Het Kontakt dat ik mijn goede vriend en partijgenoot Wim Schipper uit Nederlek voor ‘Judas’ heb uitgemaakt. ‘Snerpend’ zou ik hem dat hebben toegevoegd, staat in de krant. Wat ik me bij dat ‘snerpend’ moet voorstellen weet ik niet, maar het citaat klopt. Alleen de context ontbreekt en die is in dit geval toch wel relevant.
Vorige week mochten de gemeenteraden aan Statenleden in het provinciehuis komen vertellen hoe zij aankeken tegen de toekomst van de Krimpenerwaard. Om kwart voor acht was de raad van Ouderkerk aan de beurt, drie kwartier later, om half negen, die van Nederlek. Op de gang kwamen we elkaar tegen, Wim en ik. ‘Ha, Judas’, begroette ik hem hartelijk – doelend op de ontrouw van Nederlek in de K5/K6-discussie. Wie in de buurt was, moet geregistreerd hebben dat het humoristisch was bedoeld. Of het een geslaagd grapje was, moeten anderen maar beoordelen – maar de ondertoon was in elk geval vriendelijk.
Op Wim kan ik niet echt boos worden, daarvoor mag ik hem te graag. Hij zal het ook zeker niet persoonlijk hebben opgevat en als dat wel zo is, dan hoop ik dat hiermee te hebben rechtgezet.
(Terzijde: sinds de vondst van het Evangelie volgens Judas is de discipel in een heel ander, gunstiger daglicht komen te staan. Dus in die zin was het niet zó beledigend.)
Blijft de vraag, hoe dit in de krant komt. Het waren informele gesprekken, op het provinciehuis. De pers was er niet bij. De enige aanwezigen waren Staten- en raadsleden, griffiers en een handjevol ambtenaren. En de dames van de koffie natuurlijk.
Wie heeft er gelekt naar Het Kontakt? Een politieke tegenstander, die toevallig in de buurt was en dacht: ha, ik zal die vervelende PvdA’ers eens tegen elkaar uitspelen? Of Wim zelf? Zou me niks verbazen, hij heeft een apart soort humor die hij vast en zeker ook gebruikt in zijn contacten met journalisten. Jammer dat van die humor in de krant niets overblijft. Nu krijgt zo’n zinnetje een lading waar ik niet blij mee ben.
Maar, ik héb het gezegd, dat klopt.

Goed, laat ik het maar bekennen: de aftakeling is definitief begonnen. Sinds ongeveer een half jaar heb ik een leesbrilletje van de Hema. Eerst deed ik nog manhaftig pogingen om mijn progressieve handicap voor mijn omgeving te vergingen, maar dat heb ik nu opgegeven en ik schaam me er niet langer voor met een routineus gebaar af en toe het brilletje op te zetten, intellectueel op het puntje van de neus te laten balanceren om het vervolgens weer in een vloeiende beweging af te zetten en met een pootje in de mond aandachtig te luisteren naar wat anderen te zeggen hebben. Alsof ik altijd een bril heb gehad, zo snel went het.
Vanmorgen zat ik in Gouda op mijn trein te wachten. Toen deze het station binnenreed vouwde ik de krant op en nam de bril af. Krak. Verbaasd keek ik naar de twee stukken die ik in mijn hand hield. Sterk is anders, mompelde ik. Maar ja, wat mag je verwachten van een Hemabril van tien euro?
Gisteravond was ’ie in ieder geval nog heel. Gelukkig maar, want anders had ik misschien dat boeiende artikel in het huis-aan-huisblad Het Kontakt niet kunnen lezen. Die krant onthulde dat de gemeenten Krimpen aan den IJssel en Nederlek met elkaar fusiebesprekingen voeren. Langs een andere weg had ik al gehoord dat de raad van Nederlek vrijdag zou spreken over ‘de bestuurlijke toekomst’ – nu weet ik dus ook wat er achter die nogal ruime noemer schuilgaat.
Never a dull moment in de Krimpenerwaard. Jarenlang hadden we niets anders dan de K5. Toen overvielen Leemhuis en Gedeputeerde Staten ons met Krimpen aan den IJssel en werd het K6. En nu, nu de echte besprekingen tussen de gemeenten en de provincie over een gemeentelijke herindeling gaan beginnen, komt daar als een donderslag bij heldere hemel een K2 (en, logische consequentie, K4) variant bij.
De Krimpenerwaard blijkt andermaal een kruiwagen vol kikkers die alle kanten op springen. Of ze is net zo breekbaar als een goedkoop Hemabrilletje, dat zou je ook kunnen zeggen.
Nee, Ouderkerk heeft nooit om regie door de provincie gevraagd – maar nu moet er toch iemand opstaan die de kikkers weer bij elkaar veegt.
Hoewel, misschien is het voor de Krimpenerwaard maar beter ook als Nederlek helemaal afhaakt. Die gemeente stond toch vooral op de rem, terwijl de rest van de K5-tandem voorttrapte – de een wat enthousiaster dan de ander, dat dan weer wel.
We hebben in ieder geval weer iets te bespreken, maandag als we met de raad op bezoek gaan bij Provinciale Staten. Benieuwd hoe die hierover denken.
Maar eerst naar de Hema voor een nieuwe bril. Als ik dit weekend een sms’je krijg met nieuws uit Krimpen of Nederlek, moet ik het wel kunnen lezen natuurlijk.

Met weinig tevreden zijn, het is niet iedereen gegeven. Ik was op vakantie in een land waar kinderen geen Playstation hebben, of een computer met internetverbinding, of een mobieltje met spelletjes. Ook geen Lego of Playmobil, geen voetbal. Zij vermaakten zich met elkaar, met wat de omgeving hun bood: een stok, een boom om in te klimmen, een rivier, een hond - daar liepen er genoeg van rond, want ze zijn volksvoedsel nummer één. Zijn die kinderen minder gelukkig dan hun westerse leeftijdgenootjes? Die indruk had ik niet, integendeel zelfs. De honden misschien wel, maar dat kon ik niet goed inschatten.
In landen als Nederland streven we altijd naar méér; het moet altijd beter, mooier, duurder ook, exclusiever. Niet alleen kinderen willen dat. Neem het gemeentebestuur van de Limburgse gemeente Sevenum - nog iets kleiner dan Ouderkerk. Het laatste uitje van raad en college gaat dit jaar naar Rome. Ja, u leest het goed: Rome. Want die stad heeft ‘een rijke historie en biedt volop inspiratie voor de toekomst’, staat op de website van Sevenum - uitgerekend een dorp zonder toekomst omdat het vanaf 1 januari opgaat in een nieuwe fusiegemeente. En dan naar de Eeuwige Stad gaan, dat getuigt wel van humor.
Het Rome-reisje past binnen de gemeentelijke begroting, dankzij de absurd lage prijzen die prijsvechters in de luchtvaart hanteren. En de bestuurders betalen uit eigen zak bij, schrijft de gemeente om de kritiek voor te zijn.
Alsof dat enig verschil maakt. Het blijft een rare vertoning en het wekt op z’n minst de schijn van een overdadig plezierreisje. Het geld voor het raadsuitje is toch door de Sevenumse burgers opgebracht. Als ik daar zou wonen, zou ik het niet kunnen waarderen als de mensen die ik heb gekozen om mijn belang te dienen voor hun plezier naar Rome gaan. Ze gaan daar de resultaten die ze samen hebben behaald, evalueren - zeggen ze. Dat kan net zo goed in Nijmegen of Maastricht, als je toch zo nodig naar een stad met een rijke historie wilt.
De raad van Ouderkerk gaat binnenkort óók naar een stad met een rijke historie. Maar wij gaan maar een paar uur, en niet eens met een vliegtuig. Schoonhoven is niet zo ver als Rome. En Schoonhoven valt nog te verdedigen. Dat moet toch altijd een leidend principe zijn voor een raadslid, aan je kiezers met opgeheven hoofd kunnen uitleggen wat je hebt gedaan.
Schoonhoven is geen Rome, Ouderkerk is geen Sevenum. Gelukkig zit er geen PvdA’er in de raad van Sevenum. Ik zou me kapot schamen.

De provincie Zuid-Holland publiceert, omdat ze dan tweehonderd jaar bestaat, in 2014 een boek met alle hoogte- en dieptepunten van twee eeuwen provinciale politiek. Een megaproject, volgens RTV West. Dat belooft wat. Het zal mij benieuwen welk deel het dikst wordt, dat van de hoogte- of van de dieptepunten. Ik wil de commissie geschiedschrijving die het boek gaat voorbereiden wel alvast een suggestie meegeven. In het hoofdstuk '2009' mag in ieder geval één dieptepunt niet ontbreken: de communicatie met de Krimpenerwaardgemeenten over hun toekomst. Geschiedenisboeken zijn nuttig om lessen voor de toekomst uit te trekken. Over vijf jaar kunnen we leren hoe overheden níet met elkaar om horen te gaan. Maar dat weten we nu al, daar hebben we geen geschiedenisboek voor nodig. De provincie kan, als ze dat wil, nog proberen de gemaakte fouten te repareren. Door fatsoenlijk te reageren op brieven van gemeenteraden, door te motiveren waarom ze tot bepaalde keuzes komt, door ondeugdelijke adviezen als die van de commissie-Leemhuis alsnog naar de prullenbak te verwijzen en het huiswerk over te doen. Maar dat zal wel te veel gezichtsverlies betekenen. Dan maar een dieptepuntje meer in een dik boek over tweehonderd jaar provinciepolitiek. Op het provinciehuis kunnen ze straks in ieder geval niet meer zeggen dat sie das nicht gewuβt haben. Ze zijn genoeg gewaarschuwd, de kritiek uit de Krimpenerwaard op het besluitvormingsproces is unaniem.
Dat is dan tegelijk ook ongeveer het enige waar we allemaal hetzelfde over denken. De eensgezindheid hier blijft ver te zoeken. Zo hoorde ik dat een al lang gepland overleg van de K5-colleges, dat vandaag had moeten plaatsvinden, op het laatste moment is afgeblazen. Een van de gemeenten had laten weten geen heil meer te zien in overleg, omdat dat toch niet tot gezamenlijke conclusies zou leiden.
Als er ooit iemand een boek gaat schrijven over de samenwerking in de Krimpenerwaard, dan staat nu al vast dat de dieptepunten veel talrijker zullen zijn dan de hoogtepunten.