Geschrokken?

Vreemde kop vandaag in de Goudsche Courant: ‘Politici schrikken van bestuurlijk niveau’. Het stuk gaat over de commissie Algemene Bestuurlijke Zaken van gisteravond, waar werd gesproken over het Plan van Aanpak om te komen tot een beter functioneren van het gemeentelijk apparaat – college, raad en ambtenaren. En dat Plan van Aanpak, opgesteld door het college, is weer een reactie op de bestuurskrachtmeting van het bureau Van Naem en Partners.
Ik kan moeilijk spreken voor mijn collega-raadsleden, maar geschrokken? Nee. Sterker, de bestuurskrachtmeting bevestigde wat mijn fractie in het verleden tot vervelens toe heeft gezegd: de bestuurlijke cultuur is te veel naar binnen gericht, van visieontwikkeling is geen sprake en van een gemeente als motor achter maatschappelijke processen, zeg maar de ‘regiefunctie’, is in Ouderkerk ook geen sprake. Geen verrassende conclusies dus, en dus ook niet geschrokken. Eerder tevreden dat nu eens uit onverdachte bron wordt bevestigd wat wij steeds hebben gezegd. En dat er nu eindelijk ook iets lijkt te gebeuren – zie het Plan van Aanpak dat, het moet gezegd, heel snel door het college is geschreven en dat er op het eerste gezicht degelijk uitziet.
Toch vervelend dat er dan zo’n kop boven een krantenartikel staat. Het wekt de suggestie dat de raad al tijden buiten de werkelijkheid staat, dat de raadsleden geen benul hebben van de werkelijke problemen. Dat is dus niet waar. Het probleem is dat we in Ouderkerk te maken hebben met een ingesleten bestuurscultuur die meer is gericht op het instandhouden van de eigen organisatie dan op het aanpakken van de maatschappelijke problemen. Wij raadsleden zijn daar ook schuldig aan. We praten urenlang over ons eigen functioneren en over de samenwerking met de andere Krimpenerwaardgemeenten, maar tijd om met de inwoners te praten – in verenigingskantines, in de kroeg, op straat – hebben we daardoor niet. Eigenlijk zouden we moeten doen zoals de SP in de Tweede Kamer: gewoon een week in de maand wegblijven en de straat op gaan. Welk raadslid durft als eerste om die reden een vergadering te laten schieten?
Voor het doorbreken van vastgeroeste gewoonten is een cultuuromslag van nodig van bestuurders en ambtenaren. Ambtenaren zijn een vaste waarde, bestuurders komen en gaan. Misschien zouden alle raadsleden moeten besluiten om na de verkiezingen van 7 maart niet meer terug te keren. Dertien nieuwe, frisse mensen in de raad, dat moet werken!

Naakt

Mijn Schoonhovense collega-raadslid Jan Beugelaar kan mij niet meer volgen, schrijft hij in zijn weblog. Anders dan ik vindt hij Raadslid.NU wél een nuttige club. Hij is er dan ook lid van, vermoed ik, anders was hij niet naar het oprichtingscongres gegaan. Jan beschouwt Raadslid.NU als een vakbond. Ik niet. Een vakbond komt op voor de belangen van werknemers en als raadslid ben ik geen werknemer. Ik ben gekozen om de belangen van mijn kiezers te behartigen en zit niet te wachten op een club die mijn belangen behartigt. Ik heb nog eens gekeken naar de website van Raadslid.NU en daar staat, dat de vereniging het als een van haar taken ziet zich te bemoeien met veranderingen van de Grondwet of de Gemeentewet. Toe maar, nóg een praatclub erbij, hoe Nederlands. Die broek lijkt me iets te groot voor Raadslid.NU. Waarom ben ik lid van de PvdA? Omdat ik erop reken dat mijn partijgenoten in de Kamer naar mij luisteren en de belangen van raadsleden meewegen als het gaat over wetswijzigingen die het raadswerk raken. Omdat de PvdA, net als andere volwassen partijen, een eigen organisatie heeft voor lokale bestuurders. Natuurlijk is het interessant om met andere raadsleden eens van gedachten te wisselen over hun ervaringen. Maar daar is echt geen landelijke vereniging voor nodig.
En waarom schrijven ze NU eigenlijk in kapitalen? Zo krijgt het wel erg de nadruk. Nu is Frans voor naakt. Het naakte raadslid. Tja, of de kiezer dáár op zit te wachten.

Stijfburgerlijk

Het Laatste Nieuws is de grootste krant van Vlaanderen. Nou zegt dat niets over de kwaliteit van de berichtgeving, maar wat daarin wordt geschreven heeft meer impact dan pakweg de Mechelse variant van de Goudse Post. In Het Laatste Nieuws luchtte de Belgische minister van Buitenlandse Zaken Karel De Gucht (nóóit eerder van gehoord, maar de Belgen ook niet van Bernard Bot waarschijnlijk) zijn hart over Jan Peter Balkenende. Een mix van Harry Potter en brave stijfburgerlijkheid, noemde hij de premier, een man in wie De Gucht geen spoortje charisma kon ontwaren.
En toen ontstond er een rel.
Want zo spreek je als minister niet over de premier van een bevriende natie.
En dus moet morgen de ambassadeur van België bij Bot op het matje komen. Om aan te horen dat de Nederlandse regering ontstemd is en dat de F16’s op de vliegbasis Volkel (toevallig niet zo ver van de grens) al klaar staan om Kalmthout en Wuustwezel met de grond gelijk te maken. Die boodschap moet de arme De Gucht voorzien hebben, want hij was er zondag snel bij om zijn excuses aan te bieden. Zo had hij het allemaal niet bedoeld en de krant had zijn woorden uit hun verband gerukt. Zei hij.
Maar de geluidsopname van het interview, die dit weekend veelvuldig te beluisteren was, sprak andere taal. Hij heeft het wel degelijk gezegd. En tegenover de beschuldiging van De Gucht aan het adres van Het Laatste Nieuws, dat hij niet in staat was gesteld het interview vóór publicatie nog te lezen, staat de verklaring van de hoodredacteur dat de tekst wel degelijk was goedgekeurd door zowel de perschef van De Gucht als door diens kabinetschef - zoals eerder was afgesproken met de minister.
Als de hoofdredacteur gelijk heeft (en waarom zou dat niet, waarom zou De Gucht anders zijn excuses hebben aangeboden?) dan moet De Gucht aftreden. Omdat hij wegloopt voor zijn eigen woorden, niet vanwege wat hij heeft gezegd. Want Balkenende hééft geen charisma, hij ís de stijfburgerlijkheid (mooi woord trouwens) zelve en hij líjkt op Harry Potter – dat hebben veel hooggeplaatste vóór De Guchte ook al gezien. Maar ja, dat mag je niet zeggen als minister. Dan heet het ineens belediging. Er zijn oorlogen om minder ontstaan.
Maar als een eenvoudig raadslid uit Ouderkerk het herhaalt, kraait er geen haan naar.
Raar.

Referendum

nee

Raadslid.Nee

Zaterdag 4 juni wordt de vereniging Raadslid.Nu officieel opgericht. Raadslid.Nu wordt een landelijke vereniging van gemeenteraadsleden. Het heeft iets dubbels: gemeenteraadsleden moeten zich natuurlijk in de eerste plaats met hun eigen gemeente bezighouden, een landelijke vereniging past daar niet bij. En waarom zou je lid worden? Om informatie te krijgen over hoe je als raadslid moet functioneren? Om meer te weten te komen over je rechten en plichten als raadslid? Om te leren hoe je anderen van je mening moet overtuigen of hoe je een meerderheid voor jouw ideeën moet krijgen? Ik vind het maar onzinnig. Alle informatie die je nodig hebt om als raadslid te kunnen functioneren is al lang en breed beschikbaar. Iedere partij heeft wel een landelijke organisatie die raadsleden ondersteunt en desgewenst opleidt, er is een speciale website waar je alles over de positie van raadsleden in het dualistisch bestel kunt lezen en je hebt natuurlijk de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, waar raadsleden ook met vragen terechtkunnen. En alle gemeenteraden hebben een griffier, die er juist is om raadsleden met raad en daad terzijde staan. Nee, ik zie de meerwaarde van Raadslid.Nu niet. Ik begrijp ook niet dat er raadsleden zijn die nog tijd over hebben om zich hierin te verdiepen, ledenvergaderingen willen bijwonen en ook nog eens de contributie van 25 euro willen betalen. Of krijgen ze dat vergoed van hun gemeente, wat in feite er op neerkomt dat de burgers betalen voor iets volstrekts overbodigs? De oprichting van Raadslid.Nu is een nieuwe stap in de richting van professionele raadsleden. Een slechte ontwikkeling, raadsleden horen midden in de gemeenschap te staan. Dáár moeten ze lid van zijn, niet van de zoveelste club die zegt voor hun belangen op te komen. Een beetje raadslid kan dat zelf wel, al dan niet met behulp van zijn achterliggende partijorganisatie.

Vertrouwen

Gelezen:
Vertrouwen in Balkenende II op historisch dieptepunt
Het vertrouwen van Nederlanders in het kabinet Balkenende II is gedaald tot een historisch dieptepunt, zo blijkt uit onderzoek dat TNS NIPO in samenwerking met PM heeft verricht naar het vertrouwen in het kabinet en de bekendheid van de afzonderlijke bewindslieden. Slechts negentien procent van de ondervraagden geeft aan veel vertrouwen te hebben in het huidige CDA-VVD-D66-kabinet.
Ze maken het er ook zelf naar. Los van het beleid, dat niet deugt, de optredens van de bewindslieden zijn ook bespottelijk. Neem Zalm, die eerst zegt dat hij er niet over piekert om te gaan folderen voor de Europese Grondwet (‘Dat is niks voor mij’) en een week later toch de straat op gaat, omdat het aantal nee-stemmers wel erg groot dreigt te worden. Of Brinkhorst (de man die wil dat we allemaal doorwerken tot we van ouderdom dood neervallen), die nu roept dat hij tegen dit referendum is. Hij is van D66, de partij die het initiatief heeft genomen!
O, wat zijn ze allemaal bang voor de uitslag van het referendum. En dus gooien ze er nog maar een paar miljoen gemeenschapsgeld tegenaan om ons tot een ‘ja-stem’ te bewegen. De bevolking heeft geen vertrouwen meer in het kabinet, veel erger is dat het kabinet blijkbaar ook geen vertrouwen heeft in de eigen oordeelsvorming van de bevolking. Volgens de politieke barometer mag dit kabinet nog maar op 57 zetels rekenen. Ter vergelijking: links (PvdA-SP-GroenLinks) staat op 76 zetels, een meerderheid dus. Een kabinet dat zo weinig draagvlak heeft, moet zo snel mogelijk worden weggestuurd. Misschien dat een massaal ‘nee’ op 1 juni daar een bijdrage aan kan leveren.

Vogels

Voor mijn werk moet ik alle kranten lezen. Dus ook de Telegraaf. En daar staan altijd wel opzienbarende stukjes in. Zo ook vandaag. Een familie in Kootsterstille (Friesland) moet voor de rechter komen omdat ze een buizerdnest uit een boom heeft gehaald en de eieren heeft vernietigd. Want de buizerd zou zich nogal agressief gedragen en rakelings over de hoofden van de kinderen scheren. En nu is de familie boos dat de Algemene Inspectiedienst voor Dieren haar voor de rechter sleept.
Tja, boontje komt om z’n loontje. Je moet met je fikken van beschermde dieren afblijven en zeker in de broedtijd. Ze zijn niet voor niets beschermd. Die familie mag blij zijn dat ze een buizerd in de achtertuin hebben. Hoe dichter je bij de natuur bent, hoe beter, zou ik zeggen. Bij mij in de buurt zit ook een buizerdnest. Ik mag daar graag langs fietsen om met de verrekijker naar jong leven te speuren.
Gisteravond verving ik mijn fractiegenoot Ralph in de commissie Financiën en Economische Zaken. Te gast waren de Gouderakse middenstandsvereniging en de Ondernemerskring Ouderkerk. Ondernemers praten ieder jaar met de politiek over wat hen bezighoudt. Een goede zaak, misschien moet ik dat in de commissie Welzijn ook maar eens introduceren voor het verenigingsleven.
Voor de verandering kwamen ook in deze anders zo gortdroge de vogels ter sprake. Het ging over het bedrijventerrein in de Veerstalblokpolder, dat er moet komen zodra de Zuidwestelijke Randweg er ligt. Zo’n terrein willen de ondernemers graag, maar een van de aanwezigen zei dat ‘de vogeltjes daar misschien anders over denken.’ Maar vogeltjes kunnen niet praten, daar hebben ze menselijke belangenbehartigers voor nodig. In dit geval de PvdA, want die wil dat het bedrijventerrein niet in het Veerstalblok komt, maar op een bestaand bedrijventerrein in Moordrecht. En dat wil niet alleen de PvdA, ook de Goudse politiek heeft daar wel oren naar. Want ook Gouda wil de stadsrand bij de Krimpenerwaard groen houden. Daar moeten we dus aan gaan werken.
Jammer alleen, dat in Ouderkerk alle andere partijen daar een beetje lacherig over doen. Zij redeneren: we hebben ooit een convenant gesloten met Gouda dat daar een bedrijventerrein komt, dus dat moet dan ook gebeuren. Maar als ook Gouda dat convenant op dat punt wil openbreken, en als we daarmee de Veerstalblokpolder nog een beetje groen kunnen houden, en als we kunnen uitonderhandelen dat we in Moordrecht een Ouderkerkse enclave kunnen realiseren (mét eigen inkomsten natuurlijk, dat spreekt!), waarom zouden we het dan niet proberen?

Taboe

Met dit stukje begeef ik me op gevoelig terrein, maar ik doe het toch want ik vind dat je over alles moet kunnen schrijven zolang het maar niet kwetsend of beledigend is. Het gaat over fundamentalisme. Niet het soort waarvan Theo van Gogh het slachtoffer is geworden, maar toch. Het gaat over de SGP.
De aanleiding: een opmerkelijk bericht in NRC van gisteren: ‘Ophef om benoeming SGP-burgemeester’. Wat wil het geval? In Barendrecht heeft de vertrouwenscommissie uit de gemeenteraad unaniem een SGP’er voorgedragen als nieuwe burgemeester. Volgens mijn partijgenoot Anneke Feenstra, die lid was van die commissie, omdat het gewoon de beste kandidaat was. ‘Wij selecteren kandidaten niet op hun politieke kleur.’ Maar een ándere partijgenoot van mij, oud-wethouder en oud-gemeenteraadslid Dirk Vermaat, begrijpt er niets van. Hij probeert middels een open brief een stokje voor de benoeming te steken, want de SGP staat voor fundamentalisme ‘en fundamentalisme is een bedreiging voor de harmonie in onze samenleving’. Iemand die een bestuursvorm nastreeft die is gebaseerd op religie (een theocratie), die tegen het homohuwelijk is en ten vrouwen in bestuursorganen, zo iemand kan volgens Vermaat onmogelijk burgemeester worden.
Maar de kandidaat, Jan van Belzen, ís al burgemeester, in de gemeente Graafstroom. Dus het kán wel. En er zijn nog vijf andere SGP-burgemeesters, verspreid over de bible belt met een concentratie in de Alblasserwaard.
Moeilijke discussie. Een taboe eigenlijk, want het gebeurt hoogst zelden dat een politicus van de ene partij de beginselen van een andere partij (en daarmee de partij zelf) ter discussie stelt. Zo gaan we in Nederland niet met elkaar om. Vermaat heeft wat makkelijker praten omdat hij niet meer actief is in de gemeentepolitiek, maar hij doet het toch maar. En taboes doorbreken is altijd goed.
In Ouderkerk hebben we ook te maken met de SGP. Aardige mensen met wie meestal redelijk zaken zijn te doen, zolang het niet over activiteiten op zondag gaat. Want die mogen niet van de SGP. Behalve de eredienst dan. Ik heb nog eens nagekeken waarom de SGP nou zo verschilt van, bijvoorbeeld, het CDA of de ChristenUnie. Dat zit ’m vooral in het beginselprogramma. De SGP belijdt ‘het absoluut gezag van Gods Woord over alle terreinen van het leven’. De partij streeft naar een regering van ons volk op de in de bijbel geopenbaarde ordening van God. Scheiding van staat en kerk wordt om die reden dan ook verworpen. Dat van die theocratie, dat klopt dus. Verder onderscheidt de SGP zich door vast te houden aan het onverkorte artikel 36 van de Nederlandse Geloofsbelijdenis. Dit artikel handelt over de taak van de overheid. In 1905 schrapte de Generale Synode der Gereformeerde Kerken de volgende woorden uit dit artikel: 'om te weren en uit te roeien alle afgoderij en valsen godsdienst, om het rijk des antichrists te gronde te werpen'. Het weglaten van deze zinsnede betekende het gedogen door de overheid van de katholieke kerk. Dit werd door de oprichters van de SGP onaanvaardbaar geacht.
Tja. Een partij dus die discrimineert op basis van religieuze overtuiging, seksuele geaardheid en geslacht. De discussie, of zo’n partij niet eigenlijk verboden zou moeten worden omdat ze handelt in strijd met de Grondwet, die is al vaak gevoerd en zal in de toekomst nog vaker gevoerd worden. Laat ik daar nu niet aan meedoen maar even uitgaan van het gegeven, dat de SGP’ers die nu in besturen zitten, democratisch gekozen zijn. Ik moet tenslotte nog verder met mijn collega’s die in de gemeenteraad recht tegenover mij zitten. Maar mag iemand die deze beginselen aanhangt, burgemééster worden? Ik beperk me tot de Barendrechtse casus. In de profielschets stond onder andere dat de nieuwe burgemeester een ‘verbinder’ moet zijn die bijdraagt aan de sociale cohesie, en het boegbeeld van de gemeente moet zijn. Hij moet boven de partijen staan en het algemeen belang dienen. Algemeenheden, waar je je als SGP’er nauwelijks een buil aan kunt vallen. Maar de SGP’ers zoals ik die ken, zijn niet in staat hun principes één dag in de week opzij te zetten voor het ‘algemeen belang’. Als er in het Barendrechtse jeugdtheater op zondag een voorstelling is (en die zijn er, ik heb het nagekeken) en de burgemeester wordt qualitate qua uitgenodigd, gáát hij dan? Dat zou wel moeten, vind ik, SGP’er of niet. En zo zijn er meer voorbeelden te bedenken. Als de Sint Augustinusparochie op een zondag een oecumenische activiteit ontplooit, dus bedoeld om met mensen met een ander (al dan niet christelijk) geloof in contact te komen, is de burgemeester dan bereid daarbij aanwezig te zijn als hem dat wordt gevraagd? Ik weet niet of de vertrouwenscommissie hem die vragen heeft voorgelegd, ik zou ze in ieder geval wel hebben gesteld. Als raadslid kun je je nog permitteren je altijd achter je principes te verschuilen, voor een burgemeester gaat dat niet altijd op. Hij (zij is in dit geval uitgesloten) is immers het boegbeeld van de gemeente in wie iedereen zich moet kunnen herkennen, ook verstokte socialisten en liberalen. Zoals een PvdA-burgemeester ook, indien uitgenodigd, naar de kerk zal gaan wanneer daar een nieuwe predikant wordt bevestigd. Een van de redenen waarom ik liever geen burgemeester word.
Bij een van de vele Ouderkerkse burgemeestersbenoemingen uit het recente verleden zat ook een keer een kandidaat van de SGP. ‘U krijgt mijn vrouw er gratis bij’, zei de man die was doorgedrongen tot de laatste vijf kandidaten. ‘Twee voor de prijs van één.’ Dat viel in ieder geval bij mij verkeerd, want ik vind dat de partners van publieke figuren geen rol horen te spelen in de politiek. Zoals ik het ook vreemd vind dat straks op koninginnedag ineens weer ‘de vrouwen van’ op het bordes staan. En waarom de gemeentesecretaris (al dan niet met partner) er ieder jaar bij staat, is mij overigens ook een raadsel – maar dit terzijde.De geschiedenis is bekend, in Ouderkerk werd het geen SGP’er. Maar wie weet wat er straks gebeurt als Hans Oosters is vertrokken. Als de commissaris van de koningin een waarnemer benoemt, heeft de gemeenteraad bitter weinig in te brengen. Gelukkig zijn er niet zo heel veel SGP’ers die voor een burgemeesterspost in aanmerking komen. Dat moesten we maar zo houden. Ik ben blij dat ik niet bij de Barendrechtse PvdA zit.

Milieudictator

Het waren turbulente dagen.
Eerst maakte D66 zich definitief ongeloofwaardig door dankzij de zalvende woorden van Hans van Mierlo haar ziel te verkopen aan het rechtse kabinet van CDA en VVD, en vervolgens ging de paus ook nog dood. Twee keer achter elkaar poppenkast op tv, of theater zo u wilt. In beide gevallen leek het alsof het toneelstuk twee kanten op kon gaan (Zegt D66 ja of nee tegen het paasakkoord? Gaat de paus wel dood of net niet?), maar de slotscène stond al vast. Voor D66 is het einde het meest tragisch, want die partij wordt bij de volgende verkiezingen natuurlijk weggevaagd. Het Vaticaan daarentegen is heel wat robuuster, zo leert tweeduizend jaar geschiedenis.
Vandaag las ik in de trein de ingezonden brieven in de Metro – een van die twee volstrekt overbodige krantjes die voor zoveel vervuiling op en rond stations en in de trein zorgen. De vox populi krijgt daar volop de ruimte. Meestal gaat het om reactionaire oprispingen en zijn ze nauwelijks serieus te nemen, maar deze keer werd er weer een pleidooi gehouden om asobakken uit de bebouwde kom te weren. De briefschrijver eindigde zijn brief met de conclusie dat de democratie dreigende (milieu)rampen alleen aanpakt als ze zijn gebeurd. Want democratische leiders durven geen besluiten te nemen, omdat ze bang zijn uit de kiezersgunst te raken. Een milieudictator, die zou pas hard nodig zijn!
Afgezien van de term dictator heeft de briefschrijver natuurlijk gewoon gelijk. Alle seinen van de natuur en het klimaat staan op rood, de internationale wetenschappelijke wereld roept zo hard ze kan dat we als lemmingen naar de afgrond rennen – maar de politiek houdt zich doof. En stom, want ik hoor ook in ons eigen kabinet niemand pleiten voor minder wegen, voor minder energiegebruik, voor een verbod op stroomslurpende thuisbioscopen of voor betaalbaar en beter openbaar vervoer.
En in Ouderkerk? Ja, we hebben de hondenbelasting weer ingevoerd. De vervuiler moet immers betalen. Klopt, maar zorg dan ook dat de rommel van honden wordt opgeruimd en treed op tegen overtreders van de plaatselijke verordening. En we gaan op een van de laatste plekjes groen in Ouderkerk aan den IJssel een volière weghalen en er huizen bouwen. Want dat levert geld op, dieren kosten alleen geld. En woensdagavond praat de commissie VROM over een tracékeuze voor de randweg bij Gouda. Wedden dat Ouderkerk straks kiest voor de minst milieuvriendelijke variant van de twee? Wedden, dat het rentmeesterschap van de aarde zelfs in Ouderkerk een hol begrip is? Poppenkast is het, theater. De discussie zou nog twee kanten op kunnen, maar ook in dit geval is de slotscène al geschreven, vrees ik.
Lucebert had gelijk: alles van waarde is weerloos. Voor een partij die plaatselijk wél blijft strijden voor de natuur in de eigen achtertuin is dat knap frustrerend. Maar het mag er niet toe leiden dat ook zij als laatste het hoofd in de schoot legt.

Burgemeester

We kunnen weer rustig slapen, de gekozen burgemeester is voorlopig van de baan en we hoeven niet de komende maanden op zoek naar een geschikte kandidaat van PvdA-huize. Het zou ook een lastige klus zijn geweest. Zie in een gemeente van achtduizend inwoners maar eens een paar goede mensen te vinden die deze lastige klus ambiëren én, veel belangrijker, aankunnen.
Dat die (door de raad) gekozen burgemeester er uiteindelijk komt, dat lijkt wel zeker. Maar Ed. van Thijn had natuurlijk volstrekt gelijk in de Eerste Kamer toen hij zei, dat invoering in 2006 voor gemeenten veel te vroeg komt. De bagger die de PvdA vervolgens in de vorm van krokodillentranen over zich heen gestort kreeg door de coalitiepartijen CDA, VVD en D66, sloeg nergens op. Buiten het zicht van de camera’s hebben CDA’ers en VVD’ers gegniffeld, want zij zijn eigenlijk helemaal niet voor de gekozen burgemeester en ze waren maar wat blij dat de PvdA voor hen het vuile werk opknapte. Het was ook ontroerend om te zien hoe Maxime Verhagen van het CDA het leiderschap van Wouters Bos aan de kaak probeerde te stellen. Bos had de Eerste Kamerfractie tot de orde moeten roepen. Wat een onzin! De Eerste Kamer is er juist om de Tweede Kamer te corrigeren of om te voorkomen dat een wet onzorgvuldig wordt ingevoerd. Dat is precies wat Han Noten en Ed. van Thijn hebben gedaan, daar moet Wouter Bos zich helemaal niet mee willen bemoeien.
Trouwens, de schuldvraag begint al te verschuiven. Was het eerst de PvdA die de politieke moord op de gekozen burgemeester in de schoenen werd geschoven, nu blijkt de val van Thom de Graaf vooral te zijn veroorzaakt doordat VVD en CDA hem niet tegemoet wilden komen op het punt van dat andere D66-kroonjuwel, het kiesstelsel. En als dan ook zijn eigen ‘leider’ Boris Dittrich geen poot uitsteekt om de minister te helpen, dan is het wel erg hypocriet om de PvdA de zwarte piet toe te schuiven.
Maar stel dat die gekozen burgemeester er in 2010 dan toch komt (wat ik hoop), dan nog moeten we geschikte kandidaten zien te vinden. Ik kan ze hier in Ouderkerk niet bedenken. Een extra reden dus om serieus aan die ene gemeente Krimpenerwaard te gaan werken. Tussen 55.000 inwoners is het makkelijker een potentiële burgemeester te spotten dan tussen een schamele achtduizend.

Linkse lente

Ik ben lid van de PvdA. Meestal tot volle tevredenheid, ik voel me thuis in die club. Maar het probleem is, dat ik in de linkervleugel van de partij zit en soms meer neig naar de standpunten van SP of GroenLinks dan naar die van mijn eigen partij. Vanmorgen had ik weer zo’n moment. In een zeer lezenswaardig interview in de Volkskrant roept Femke Halsema van GroenLinks de linkse lente uit. Ik kan me van A tot Z in het stuk vinden. Gisteravond zag ik Femke al op tv, in debat met ‘mijn’ voorzitter Ruud Koole. Over linkse samenwerking. Dus ik kende Femke’s standpunten al, maar het is net als met een voetbalwedstrijd: als je ’s avonds live kijkt, wil je de volgende ochtend toch óók het verslag in de krant lezen.
Wouter Bos is geen voorstander van die linkse samenwerking. Jammer, want het grootste deel van de PvdA-achterban is dat wel. Wouter maakt een denkfout, zegt Femke. En als hij denkt dat de PvdA kleiner wordt als ze met SP en GroenLinks gaat samenwerken, is dat gebaseerd op ongefundeerde angst.
Ik denk het ook. En ik ben het met meer dingen eens die Femke zegt. Over het manifest van Geert Wilders: ‘Bagger, het moet meteen de prullenbak in.’ Over milieustaatssecretaris Pieter van Geel, pas nog op bezoek in Gouderak: ‘Een volstrekt krachteloze figuur.’ Over het CDA: ‘Een partij die zich heel snel ontwikkelt tot een partij die conservatieve waarden verdedigt en waar het sociaal-christelijke gedachtengoed steeds meer naar de marge wordt gedrukt.’
Enfin, leest u het interview zelf, zou ik zeggen. Het staat hier. Laat de linkse lente maar komen!

Samen

Wouter Bos voelt dus niets voor een intensievere samenwerking met GroenLinks en SP in de Tweede Kamer, las ik vanmorgen in de Volkskrant. Kan ik me iets bij voorstellen. Hij staat op 8 zetels winst, dus waarom zou hij? En als grote partij mag je een samenwerking met partijen als CDA en VVD niet uitsluiten, wat de twee andere linkse partijen wel doen. Het is zoals Ruud Koole het zei: met drie netten vang je meer vissen dan met één. (Ja, ook wij hebben vissers van mensen...) Dus laten PvdA, SP en GroenLinks nu allemáál maar winnen, dan praten we na de verkiezingen van 2007 (liever eerder) wel verder.
Dat is Bos' redenering zo ongeveer. Ik kan daar een eind in meegaan, maar toch lonkt die linkse horizon. Een linkse meerderheid is een reële mogelijkheid bij volgende Kamerverkiezingen. De PvdA in een coalitie met het CDA van Balkenende, Donner en De Geus, daar moet je toch niet aan denken? Dan nog liever een kabinet-Bos met comeback kid Wiegel als vice-premier.
Aanvankelijk zat ik op de lijn-Bos. Als de drie linkse partijen op winst staan, waarom zou je dan nu gaan samenwerken? Never change a winning team. Maar nu ik me er wat meer in heb verdiept (zie www.eenandernederland.nl) vind ik, dat de mogelijkheden om na de verkiezingen te gaan samenwerken met GroenLinks en SP nu al moeten worden onderzocht. Als de kiezer straks heeft gesproken moeten we doen zoals we geleerd hebben in de verkeersles, vóór je oversteekt: eerst links kijken, dan even naar rechts en dan weer naar links. En als we dan tijdens het oversteken alsnog door een asobak van rechts worden overreden, dan hebben we in ieder geval een poging ondernomen om aan de andere kant van de straat te komen. Dat is beter dan aarzelen en stil blijven staan.
Op lokaal, Ouderkerks niveau is linkse samenwerking ook een issue. Waarom scoort de PvdA hier bij gemeenteraadsverkiezingen relatief hoger dan bij landelijke verkiezingen? Omdat de SP'ers en GroenLinksers dan de PvdA als enige progressieve partij wel weten te vinden op de stemcomputer. Maar net als bij andere partijen moet ook de PvdA het vele werk doen met een handjevol actieve leden. Dat is zonde, want ik weet zeker dat er veel linkse niet-PvdA’ers zijn van wie de handen jeuken om ook op dorpsniveau de zaken flink op te schudden. Die mensen, die provinciaal en landelijk op GroenLinks, SP of misschien wel D66 stemmen, die het hart links dragen, die roep ik op eens met de PvdA te komen praten over een bundeling van progressief Ouderkerk. Verenigt u! zou ik haast willen zeggen – maar dat klinkt weer zo revolutionair. Denk mee! is beter op z’n plaats. Denk mee, blijf niet langs de zijlijn staan in je eigen dorp maar denk mee met de PvdA over welzijn, milieu, veiligheid en leefbaarheid. Een sterke progressieve beweging kán het verschil maken.
Als het móet, doet de PvdA het alleen. Maar als het kán, doen we het liever met gelijkgestemden.

Rustig?

Het is een rustige tijd voor gemeenteraden, schrijft de Goudsche Courant vandaag. In verschillende K5-gemeenten komen raadsvergaderingen bij gebrek aan agendapunten te vervallen. Tja, het áántal agendapunten in Ouderkerk valt wel mee, maar de onderwerpen die zich de komende tijd aandienen zijn wel zéér gewichtig. Donderdag beslist de gemeenteraad opnieuw over het MFGG. Het collegevoorstel laat helaas ruimte over voor een gebouw zónder de openbare basisschool. Wij, de PvdA, zullen wijzigingsvoorstellen presenteren om te garanderen dat De Kranepoort er toch ook in komt. Zonder Kranepoort geen MFGG, dat moet het uitgangspunt zijn. En gelukkig vinden de andere partijen dat ook.
En dan is er morgenavond een besloten bijeenkomst van de commissies Financiën en Algemeen Bestuurlijke Zaken over de komende bezuinigingsoperatie. De komende weken moeten heftige besluiten worden genomen om de gemeente financieel gezond te houden. Dat die ingreep nodig is, heeft alles te maken met de slechte economische toestand van het land. Als het Rijk minder geld ontvangt, gaat er ook minder geld naar het Gemeentefonds – en dus moeten alle gemeenten interen.
Ik loop niet weg voor impopulaire maatregelen, die horen helaas ook bij het raadslidmaatschap. Maar ik vind wel, dat de discussie niet geïsoleerd mag worden gevoerd. Het kan niet zo zijn dat op plek A een enthousiaste groep Gouderakkers op verzoek van de gemeente zit te werken aan een toekomstvisie voor hun dorp, terwijl op plek B diezelfde gemeente draconische maatregelen neemt die zo’n visie bij voorbaat onrealistisch maken.
Over toekomstvisie gesproken: tijdens de indrukwekkende informatieavond van de Zellingwijk, anderhalve week geleden (schandalig overigens dat behalve het CDA en de PvdA, de gemeenteraad schitterde door afwezigheid), sprak ik gedeputeerde Dwarshuis aan over de begraafplaats op de Schanspolder. ‘Het is uitgesloten dat die er komt’, zei ze. Dat is klare taal, daar houd ik van. Maar toen ik haar vroeg naar de reden, kwam ze niet veel verder dan het feit, dat het Hollandsche IJsselproject geen ruimte biedt voor een begraafplaats op die locatie. Het Hollandsche IJsselproject – dat loopt 15 jaar, van 1996 tot en met 2010. Als dat betekent dat er gedurende die tijd geen mogelijkheid is om gewijzigde inzichten en nieuwe maatschappelijke prioriteiten een kans te geven, dan is er iets goed mis. Dan gooi je de deur gedurende lange tijd op slot en word je als overheid niet bepaald betrouwbaarder. Een moderne overheid hoort flexibel te zijn, te luisteren naar de wensen van de samenleving, lokale aangelegenheden over te laten aan het lokale bestuur en niet rigide vast te houden aan een eens ingezette koers. Als een begraafplaats nou strijdig zou zijn met natuur, dan kon ik het nog begrijpen. Maar ervaringen elders leren dat beide functies heel goed met elkaar te verenigen zijn. Dat heb ik de gedeputeerde ook verteld, maar het was tegen dovemansoren gezegd.
Toch raar, dat ze in Den Haag beter menen te weten waar een gemeente behoefte aan heeft dan de gemeente zelf.

Vierde macht

Wie zitten er allemaal in het projectteam van het project Hollandsche IJssel? Ambtenaren, die werken in opdracht van het Hoogheemraadschap van Schieland en van de Krimpenerwaard, het Hoogheemraadschap van Rijnland en het Zuiveringsschap Hollandse Eilanden en Waarden. De ministeries van Verkeer en Waterstaat en VROM en de provincie Zuid-Holland, en de gemeenten Capelle aan den IJssel, Gouda, Krimpen aan den IJssel, Moordrecht, Nieuwerkerk aan den IJssel en Ouderkerk.
Een bonte club dus. Mag die nou bepalen of en waar Ouderkerk een nieuwe begraafplaats mag aanleggen? Blijkbaar wel, want het was deze club die een nogal opzienbarend rapport produceerde waarin staat dat Ouderkerk in ieder geval geen begraafplaats mag aanleggen op de Schanspolder, als ze dat wel doet dan moet opdraaien voor 10 miljoen euro en dat ze maar beter de bestaande begraafplaats kan uitbreiden.
Terecht verwees de commissie VROM dit rapport deze week naar de prullenbak. Als er één orgaan is dat weet wat wenselijk is voor de gemeente Ouderkerk, dan is dat de gemeenteraad, daar hebben we geen ambtenaren van het Hollandsche IJsselproject voor nodig. Als die gemeenteraad vindt dat daar een begraafplaats moet komen, dan moet het college daarover in overleg gaan met de provincie. Met de gedeputeerde, in eerste instantie – en niet met ambtenaren die er altijd weer in slagen barrières op te werpen die de politiek vervolgens weer moet slechten. Zo houdt de vierde macht ons lekker bezig.
Ik kan me niet voorstellen dat de gedeputeerde niet kan worden overtuigd van de unieke kansen die een begraafplaats op de Schanspolder biedt. Voor de gemeente, maar ook voor de natuurontwikkeling langs de rivier en voor de realisering van de provinciale ecologische hoofdstructuur. En als de gedeputeerde vervolgens overtuigd is, dan moet het plan aan Provinciale Staten worden voorgelegd. Een politiek orgaan, dat geen knip voor z’n neus waard zou zijn als het niet zou luisteren naar de partijgenoten in de gemeenteraad. We willen toch allemaal democratie van onderaf? Nou dan.
En vervolgens moet het Hollandsche IJsselproject gewoon uitvoeren wat de politiek wenselijk vindt, in plaats van het proces te frustreren met dubieuze rapporten.

Regen en wind

Het regende en waaide vanmorgen. Ook in het bushokje in Gouderak. Terwijl je van een bushokje toch enige beschutting mag verwachten. Maar niet in dit bushokje. Al anderhalve maand niet. Tijdens de jaarwisseling werd het bushokje opgeblazen en nog altijd is het niet gerepareerd. Waarom niet? Wie is hiervoor verantwoordelijk? De jure wellicht Connexxion, de facto natuurlijk de gemeente. Want die moet zorgen voor een nette openbare ruimte en daar past een vernield bushokje niet in. De ene vernieling lokt de andere uit. Als de gemeente vernielingen niet snel herstelt, ligt verdere verloedering van het dorp op de loer. Daarom moet de gemeente snel zorgen voor reparatie. Doet de eigenaar van het bushokje het niet, dan moet de gemeente het doen. En de rekening neerleggen waar ze hoort. Zo simpel is het. Maar kennelijk denkt het college daar anders over. Daarom heb ik er maar schriftelijke vragen over gesteld, want mondelinge vragen werken blijkbaar niet. Nu maar hopen dat het college die vragen serieus neemt. Want echt, kleine ergernissen mag je niet negeren. De inwoners van een dorp vinden dit soort zaken niet minder belangrijk dan ver-van-hun-bed discussies over intergemeentelijke samenwerking. Hondenpoep, verzakte stoeptegels, vernielde bushokjes – als een gemeente daar al niets aan kan doen, dan staat de uitkomst van de bestuurskrachtmeting bij voorbaat vast.

Namen

De presentielijst van de PvdA K5-bijeenkomst van afgelopen dinsdagavond:
Jan, Bas, Piet, Wim, nog een Jan, André, Arthur, nog een Wim, Ralph, Leen, Leo…
Wat valt op? Geen Ahmeds, Mustafa’s, Hassans of Rashida’s - dat mag je ook niet verwachten in deze regio. Máár: ook geen Yvonne, Iris, Eva, Sanne of Kimberly, en geen Kevin, Lars, Stijn of Tim. Conclusie: het was weer een bijeenkomst van mannen zonder ‘jonge’ namen, oudere mannen dus.
Meer vrouwen en meer jongeren, daar moet de partij zich de komende tijd echt actief op gaan richten. Politiek mag niet alleen door grijzende mannen worden bedreven.

Bestuurlijke toekomst

De voorbije dagen hadden weer een hoog PvdA-gehalte. Maandag met een paar partijgenoten uit Ouderkerk en Bergambacht in het provinciehuis gegeten met Henk Letschert en Boudewijn Bruil van de Statenfractie. Tussen het mediterraan buffet door gesproken over de ontwikkelingen in de Krimpenerwaard. Wat is er waar, wilde ik weten, van het gerucht dat er bij de provincie wordt gesproken over uitstel van de gemeenteraadsverkiezingen in de K5-gemeenten van 2006 tot 2008? Dan zou de bevolking een raad voor een nieuwe gemeente Krimpenerwaard kunnen kiezen.
Ik had het gerucht gehoord van een collega-raadslid, maar mijn partijgenoten waren even verbaasd als ik. Het gerucht is niet waar, was de klare mededeling. En als het wél waar zou zou zijn, dan had de PvdA het toch moeten weten want zij levert de gedeputeerde die verantwoordelijk is voor het bestuur, Jeltje van Nieuwenhoven. En Jeltje, zeiden Henk en Boudewijn, is van de school die alleen aan herindeling wil denken als het op op lokaal niveau wordt gedragen.
Dat was tenminste duidelijke taal. Minder duidelijk werd het, toen we te spreken kwamen over andere problemen in de polder: de infrastructuur (N210! ZWR!), de peilverlaging en het daaraan gekoppelde wegzinken van de waard en de maïsteelt, die dat proces nog eens versneld. Pasklare oplossingen werden niet gevonden, maar het was in ieder geval goed om eens met elkaar van gedachten te wisselen.
En passant nog even aan Jeltje gevraagd of ze nog ging reageren op mijn open brief (zie hieronder). ‘Ja ja, daar wordt aan gewerkt’. Ik houd u op de hoogte.
Gisteren een bijeenkomst van de PvdA Krimpenerwaard over hetzelfde onderwerp, de bestuurlijke toekomst. Nog altijd wordt er binnen de partij niet helemaal eensluidend over gedacht (hoewel de verschillen steeds kleiner worden), maar over één ding was iedereen het eens: een mogelijk herindelingsscenario mag niet onder het kleed worden geschoffeld, ook dat scenario verdient een eerlijke kans. Maar of het tot een herindeling moet komen, hangt af van de uitkomsten van de bestuurkrachtmetingen.

Lieve Jeltje,

Nog gefeliciteerd met de gouden PvdA-speld die je zaterdag van onze voorzitter kreeg tijdens het congres in Delft. Je verdient deze onderscheiding dubbel en dwars en de staande ovatie, indrukwekkender nog dan die voor Wouter, was terecht. Ik was erbij en ik klapte mee, voor jou.
Vanmorgen las ik in het dagblad Rijn en Gouwe het interview met jou en dat heeft mijn waardering voor jou zo mogelijk nog groter gemaakt. Wat een ferme, principiële uitspraak: ‘Als je voortdurend roept dat je het Groene Hart wilt beschermen, moet je er geen brede asfaltwegen doorleggen. Dat moeten we niet doen, als het aan mij ligt.’
Jeltje, het lígt aan jou.
Of de journalist jou heeft doorgezaagd over de Zuidwestelijke Randweg bij Gouda en of jij dat er, toen je het interview ter goedkeuring kreeg voorgelegd, heb uitgeschrapt (want politiek gevoelig!) weet ik niet. Maar je kent het dossier natuurlijk. Dan weet je ook dat het voorkeurstracé voor die Randweg rampzalige gevolgen heeft voor het milieu en de natuur in dat mooie Groene Hart van ons. En dat er een alternatief mogelijk is, waarvan vriend en vijand zeggen dat het het milieuvriendelijkst is. En dat de kosten daarvan misschien nog wel lager zijn die van het voorkeurstracé, omdat de kosten die moeten worden gemaakt voor compensatie van de verloren natuur zeer hoog kunnen oplopen en dat die compensatie tientallen jaren gaat duren. En dát er gecompenseerd moet worden, heeft de Raad van State pas weer duidelijk gemaakt in de geruchtmakende uitspraak over de Tweede Maasvlakte.
Eigenlijk is het een abc’tje: er is een alternatief, dat is goed voor het milieu en het is op termijn niet duurder. Zo simpel is het. Maar de colleges van Gouda en Ouderkerk, evenals jouw voorganger Marnix Norder, kunnen en konden dat abc’tje niet maken. Beste Jeltje, stel me niet teleur. Je kunt je in de Krimpenerwaard, misschien wel het mooiste stuk van het Groene Hart, onsterfelijk maken door vast te houden aan je principes. Laat zien dat je die hoge onderscheiding van onze partij waard bent en gá voor het milieu. Dát er nieuw asfalt komt, daar hebben we ons wel bij neergelegd. Maar laat de natuur daar niet onnodig de dupe van worden.

Raad van State

Twee berichten op teletekst over twee opmerkelijke besluiten van de Raad van State. De eerste zaak betrof de uitspraak, dat de gemeente ten onrechte een milieuvergunning heeft verleend voor het bouwen van een nieuw stadion voor ADO Den Haag. Reden: de gemeente heeft verzuimd uit te zoeken hoe groot de bestaande luchtvervuiling is en of de verontreiniging toeneemt door de komst van supporters. Ook is de gemeente niet goed omgegaan met de geluidsoverlast door de voetbalfans.
De tweede uitspraak is nog opmerkelijker. Ik citeer het teletekstbericht: ‘De Raad van State heeft de plannen voor een Tweede Maasvlakte bij de haven van Rotterdam gekraakt. De Raad zegt dat het kabinet te weinig rekening heeft gehouden met de natuur.’
Als ik dat lees denk ik: wie het voorkeurstracé van de Zuidwestelijke Randweg bij Gouda (ZWR) gaat aanvechten bij de Raad van State, heeft een goede kans van slagen. Hoe groot het belang van een project ook is (het economisch gewicht van een Tweede Maasvlakte valt moeilijk te overtreffen), het milieu weegt voor de Raad van State even hard mee. Twee zaken vielen mij in de uitspraak op. Eén: het kabinet had beloofd de natuur die door de aanleg van de Tweede Maasvlakte verloren gaat, te compenseren, maar de Raad van State vindt dat daarvoor onvoldoende garanties zijn. Datzelfde geldt volgens mij ook in de ZWR-discussie. En twee: het kabinet heeft niet goed onderzocht wat de gevolgen van een nog te ontwikkelen natuur- en recreatiegebied zijn voor de agrarische bedrijven in het gebied. Ook dat argument doet volgens mij opgeld in de ZWR-casus.
De vraag is nu: wie heeft nog de energie om naar de Raad van State te gaan, als de gemeenteraden van Gouda en Ouderkerk onverhoopt kiezen voor de Sluiseilandvariant in plaats van de milieuvriendelijke Weidebloemvariant? Niet de werkgroep Gouda-Krimpenerwaard, die heeft het hoofd al in de schoot gelegd. Het Zuid-Hollands Landschap dan, of de veldbiologen van de KNNV, of Milieudefensie? De Zuid-Hollandse Milieufederatie misschien? Wie het ook doet, men weet zich in ieder geval gesterkt door deze uitspraken van ’s lands hoogste bestuursrechter. Of komen de gemeenteraden nog tijdig tot inkeer en kiezen zij straks toch voor het milieu?

Ethiek

Soms bekruipt mij het vervelende gevoel dat ik als raadslid niet weet wat er speelt in mijn eigen gemeente, dat het college de raad onvoldoende informeert. Dat ligt aan het college, want dat heeft een 'actieve informatieplicht', maar in de eerste plaats aan mijzelf. Dan moet ik er maar naar vragen. Wat ik dus ook doe.
Gisteren heb ik het college gevraagd mij alle voortgangsrapportages van het project Zellingwijk toe te sturen. Niet omdat ik zit te wachten op een nieuwe berg papier, wel omdat ik het project van zó groot belang vind dat ik in ieder geval de voortgang in grote lijnen moet kunnen volgen. Vorige week hoorde ik weer dingen over de Zellingwijk waarvan ik geen benul had, en degene die het mij vertelde was op zijn beurt verbijsterd dat ik als raadslid niet was geïnformeerd. Wie heeft het nou voor het zeggen in de gemeente, vroeg hij. De gemeenteraad toch zeker? Daar had ’ie natuurlijk groot gelijk in.
Ik ben niet de enige met vragen over de Zellingwijk. Een tijdje terug vroeg mijn collega-fractievoorzitter Floor Brouwer in een commissievergadering, wat er waar was van de geruchten in Gouderak dat het hele project zou worden afgeblazen. Geruchten? Ik had ze nog niet gehoord en ik loop toch vaker door Gouderak dan Floor – al was het maar omdat hij er niet woont. Floor wist desgevraagd ook niet meer van wie ze afkomstig waren. Dan zeg ik op mijn beurt: als je je vragen nergens op kunt baseren, stél ze dan niet, want zo creëer je nodeloos onrust. Voordat journalisten iets publiceren, moeten ze zeker weten dat de feiten kloppen. Er is zoiets als een journalistieke ethiek waarnaar zij moeten handelen. Het zou niet zo’n gek idee zijn als er voor raadsleden ook een soort ethische code zou worden ontwikkeld. Het verifiëren van geruchten alvorens ze in het openbaar nieuw voedsel te geven, hoort daar zeker in thuis.